PHP installatie en eerste script: stap voor stap

Leer hoe je PHP installeert op Windows, macOS en Linux en schrijf je eerste PHP-script. Complete handleiding in 6 stappen voor beginners.

2 juni 20266 min leestijdDoor We Develop Communication

Je wilt aan de slag met PHP, maar weet niet waar te beginnen. De PHP installatie is de eerste en belangrijkste stap richting je eerste werkende script. In deze handleiding loop ik je stap voor stap door het installatieproces op Windows, macOS en Linux, en sluiten we af met een eerste script dat je direct kunt draaien.

Geen XAMPP of zware tooling nodig. We houden het schoon, modern en werkend binnen een kwartier.

Waarom een lokale PHP-omgeving belangrijk is

Voordat we beginnen met installeren: waarom doe je dit eigenlijk lokaal? Simpel, je wilt code schrijven, testen en breken zonder een live server te raken.

Een lokale omgeving geeft je snelheid, controle en veiligheid. Je leert sneller, want je ziet direct het resultaat van je wijzigingen. En zoals je in Wat is PHP en waarom bestaat het nog steeds? kon lezen, is PHP nog altijd een van de meest gebruikte talen op het web. Genoeg reden om de basis goed neer te zetten.

In 2026 werken we standaard met PHP 8.3 of nieuwer. Oudere versies krijgen geen security fixes meer en missen belangrijke taalverbeteringen.

Stap 1: Controleer of PHP al geïnstalleerd is

Voordat je iets installeert, check je eerst wat er al staat. Open een terminal (macOS/Linux) of PowerShell (Windows) en voer uit:

php -v

Krijg je iets als PHP 8.3.x, dan ben je klaar. Krijg je command not found of wordt niet herkend, dan moeten we aan de bak.

Staat er een oudere versie (7.x of 8.0/8.1)? Dan raad ik je aan te upgraden. Nieuwe taalfeatures zoals readonly properties en typed class constants maken je code veiliger en leesbaarder.

Stap 2: PHP installeren op jouw systeem

De installatiemethode verschilt per besturingssysteem. Kies het stukje dat op jou van toepassing is.

Windows

  1. Ga naar windows.php.net/download en download de Thread Safe x64 ZIP van PHP 8.3
  2. Pak het archief uit naar C:\php
  3. Kopieer php.ini-development naar php.ini in dezelfde map
  4. Voeg C:\php toe aan je systeem-PATH via Systeemeigenschappen → Omgevingsvariabelen
  5. Open een nieuwe PowerShell en controleer met php -v

Zie je nu de versie? Top, Windows is klaar.

macOS

De schoonste manier is via Homebrew. Als je die nog niet hebt, installeer hem eerst. Daarna:

brew install [email protected]
brew link --overwrite --force [email protected]
php -v

Homebrew zet PHP automatisch in je PATH en regelt dependencies zoals OpenSSL en libxml.

Linux (Ubuntu/Debian)

Op Ubuntu 24.04 en nieuwer zit PHP 8.3 standaard in de repositories:

sudo apt update
sudo apt install php8.3 php8.3-cli php8.3-mbstring php8.3-xml
php -v

Gebruik je een oudere distributie? Voeg dan de ondp/php PPA toe voor de nieuwste versies.

Stap 3: Kies en configureer je editor

Code schrijven in Kladblok is geen optie. Je hebt syntax highlighting, autocomplete en foutdetectie nodig.

Mijn aanbeveling voor beginners: Visual Studio Code met de volgende extensies:

  • PHP Intelephense, razendsnelle autocomplete en type checking
  • PHP Debug, voor breakpoints via Xdebug (later handig)
  • PHP Namespace Resolver, automatische imports

Wil je meteen professioneel werken, kies dan PhpStorm van JetBrains. Betaald, maar de refactoring-tools zijn uitstekend.

Stap 4: Maak je eerste PHP-script

Tijd voor het echte werk. Maak een nieuwe map aan, bijvoorbeeld ~/php-oefeningen, en open die in je editor.

Maak een bestand index.php met deze inhoud:

<?php

declare(strict_types=1);

$naam = 'Sander';
$jaar = (int) date('Y');

echo "Hallo {$naam}, welkom bij PHP in {$jaar}!" . PHP_EOL;

Even ontleden wat hier gebeurt:

  • <?php opent een PHP-blok. Sluit je bestand niet met ?>, dat voorkomt onbedoelde whitespace-fouten
  • declare(strict_types=1); dwingt strikte type-checking af. Gebruik dit altijd in nieuwe bestanden
  • (int) date('Y') cast de huidige jaartal-string naar een integer
  • PHP_EOL is het platform-onafhankelijke nieuwe-regel-teken

Dit is direct al moderne, defensieve code. Geen slordige globale variabelen, wel duidelijke types.

Stap 5: Script uitvoeren via de command line

De snelste manier om je script te draaien is via de CLI. Open een terminal in de map en voer uit:

php index.php

Je zou moeten zien:

Hallo Sander, welkom bij PHP in 2026!

Werkt het? Gefeliciteerd, je hebt officieel je eerste PHP-script gedraaid. Werkt het niet? Check of je in de juiste map staat (pwd of cd) en of het bestand daadwerkelijk index.php heet.

Veelvoorkomende fouten

Een paar fouten die je gegarandeerd een keer tegenkomt:

  • Parse error: syntax error, unexpected..., je vergat een puntkomma of sluithaakje
  • Undefined variable, je gebruikt een variabele die nog niet bestaat
  • Call to undefined function, een functienaam is verkeerd gespeld of de extensie ontbreekt

Lees de foutmelding altijd volledig. PHP vertelt je precies op welke regel het misgaat.

Stap 6: Je script als webpagina tonen

Command line is leuk, maar PHP is gebouwd voor het web. Start daarom de ingebouwde webserver vanuit je projectmap:

php -S localhost:8000

Open je browser en ga naar http://localhost:8000. Je ziet dezelfde output, nu gerenderd via HTTP.

Pas je script even aan zodat het ook in de browser netjes wordt weergegeven:

<?php

declare(strict_types=1);

$naam = 'Sander';
$jaar = (int) date('Y');
?>
<!DOCTYPE html>
<html lang="nl">
<head>
    <meta charset="UTF-8">
    <title>Mijn eerste PHP-pagina</title>
</head>
<body>
    <h1>Hallo <?= htmlspecialchars($naam) ?></h1>
    <p>Welkom bij PHP in <?= $jaar ?>.</p>
</body>
</html>

Twee belangrijke details:

  • <?= ... ?> is een kortere syntax voor <?php echo ... ?>
  • htmlspecialchars() voorkomt XSS-aanvallen door gebruikersinvoer te escapen. Gebruik dit altijd bij output naar HTML

Ververs je browser en je hebt een volwaardige, veilig gerenderde PHP-pagina.

Stap 7: Configuratie checken met phpinfo()

Wil je precies weten welke extensies geladen zijn, welke PHP-versie draait en welke configuratie actief is? Maak een tijdelijk bestand info.php:

<?php
phpinfo();

Bezoek http://localhost:8000/info.php en je krijgt een complete configuratiepagina. Verwijder dit bestand daarna direct, op een productieserver is dit een ernstig security-lek.

Voor een diepere duik in configuratie kun je de officiële PHP-documentatie raadplegen. Die is uitstekend en altijd up-to-date.

Wat nu? Vervolgstappen

Je hebt nu een werkende PHP-omgeving en je eerste scripts. Wat kun je hierna oppakken?

  • Composer installeren, de pakketmanager van PHP, onmisbaar voor moderne projecten
  • Git configureren, versiebeheer voor je code
  • Een database koppelen, SQLite of MySQL voor je eerste dynamische applicatie
  • Een framework proberen, Laravel of Symfony zodra je de basis beheerst

Wil je eerst meer achtergrond over de taal zelf? Lees dan nog eens Wat is PHP en waarom bestaat het nog steeds? voor de bredere context.

Veelgestelde vragen

Welke PHP-versie moet ik in 2026 installeren?

Kies voor PHP 8.3 of hoger. Oudere versies zoals PHP 7.x krijgen geen security updates meer en zijn niet aan te raden voor nieuwe projecten. PHP 8.3 biedt betere performance, typed class constants en verbeterde error handling.

Heb ik XAMPP of MAMP nodig om met PHP te starten?

Nee, voor je eerste scripts niet. De ingebouwde PHP-webserver (php -S) is voldoende om lokaal te ontwikkelen. XAMPP of MAMP zijn handig zodra je MySQL en Apache nodig hebt, maar voor pure PHP-leerprojecten kun je het eenvoudig houden.

Wat is het verschil tussen php.exe en php-cgi.exe?

php.exe is de command-line interface (CLI) waarmee je scripts uitvoert in de terminal. php-cgi.exe is de CGI-variant die door webservers wordt gebruikt om PHP-requests af te handelen. Voor eerste scripts heb je alleen php.exe nodig.

Waarom werkt het commando php niet in mijn terminal?

Hoogstwaarschijnlijk staat PHP niet in je systeem-PATH. Op Windows moet je de PHP-map handmatig aan de omgevingsvariabelen toevoegen. Op macOS en Linux installeert Homebrew of apt dit automatisch.

Welke editor of IDE kan ik het beste gebruiken voor PHP?

Voor beginners is Visual Studio Code met de PHP Intelephense extensie een uitstekende en gratis keuze. Wil je een volwaardige IDE, kijk dan naar PhpStorm van JetBrains, die biedt geavanceerde debugging, refactoring en framework-ondersteuning.

Veelgestelde vragen

Klaar om digitaal te groeien?

Wij helpen Nederlandse bedrijven met webtechnologie en SEO-strategieën die écht werken. Neem vrijblijvend contact op.